За нас

Дознајте повеќе за Платформата за Инвестиции во Праведна Енергетска Транзиција на Северна Македонија и нејзината мисија да обезбеди праведна, инклузивна и одржлива промена кон чиста енергија.

Изградба на праведна и одржлива енергетска иднина

Главната стратешка рамка за енергетската транзиција е Патоказот за Праведна Транзиција (JTR), кој го нагласува инклузивното управување, активното вклучување на локалните засегнати страни и потребата од прилагодени планови за локален развој. Освен гаснењето на термоелектраните на јаглен и поставувањето на капацитети од обновливи извори на енергија, JTR ја истакнува економската диверзификација, преквалификацијата на работната сила, создавањето на одржливи зелени работни места и насочената поддршка за ранливите групи, вклучувајќи млади, жени и постари работници. Родовиот баланс и социјалната инклузија се интегрирани како водечки принципи низ целиот процес. За да се спроведе Патоказот за Праведна Транзиција, беа мобилизирани средства од Фондовите за Инвестирање во Климата (CIF) преку Инвестицискиот План за Забрзана Транзиција од Јаглен (ACT IP). ACT IP е осмислен не само за насочување ресурси кон развој на инфраструктура и проекти за чиста енергија, туку и за поттикнување на мали бизниси во регионите што транзитираат од јаглен — Пелагонија и Југозападниот регион. Клучно е што опсегот на планот оди подалеку од комерцијални енергетски проекти: тој опфаќа и некомерцијални иницијативи, како подобрување на енергетската ефикасност, санација на животната средина и мерки за поддршка на работниците и заедниците преку преквалификација, повторно вработување и социјални програми. На овој начин, ACT IP воспоставува рамнотежа помеѓу приоритетите за декарбонизација и социо-економската отпорност. JTR идентификува четири патишта на транзиција кои ги сочинуваат темелите на Инвестицискиот план за Забрзана Транзиција од Јаглен.

Што претставува JETIP?

Северна Македонија успеа да воспостави Платформа за Инвестиции во Праведна Енергетска Транзиција (JETIP), која служи како национален механизам за координација и финансирање, насочен кон канализирање на меѓународни и домашни ресурси во проекти што го поддржуваат постепеното напуштање на јагленот, развојот на обновливи извори на енергија и праведната транзиција за работниците и заедниците. Платформата исто така служи како механизам за информирање на меѓународните финансиски институции и обезбедување пристап до средства за финансирање на проекти поврзани со енергетската транзиција. Во овој контекст, и во пресрет на COP28, мултилатералните банки и партнери, предводени од ЕБОР, предложија Заедничка декларација за целите на Платформата за Праведна Енергетска Транзиција на Северна Македонија, која беше официјализирана на 3 декември 2023 година за време на COP28, потврдувајќи ја нивната подготвеност за поддршка и финансирање на процесот на праведна транзиција. Цел и стратешко значење: Главната цел на JETIP е да ја олесни транзицијата на земјата од енергетски систем заснован на јаглен кон обновливи извори на енергија, на начин што истовремено обезбедува поддршка за работниците и заедниците. Оваа платформа претставува централен механизам за планирање и финансирање на транзицијата — усогласувајќи ги националните политики (како што се Националниот енергетски и климатски план – NECP и Патоказот за Праведна Транзиција) со меѓународните климатски обврски и целите за пристапување во ЕУ. Со обединување на различни извори на финансирање и засегнати страни, JETIP има за цел да обезбеди добро координирани и ефективни инвестиции во чиста енергија, енергетска инфраструктура и економска диверзификација. Платформата претставува клучен механизам преку кој Северна Македонија ќе ги постигне своите цели до 2030 година. Платформата ги вклучува следниве компоненти и цели до 2030 година, со цел мобилизирање на средства и ресурси, вклучително и грантови и поволно финансирање за нејзина имплементација:
  • Развој на 1.7 GW капацитети од обновливи извори на енергија, вклучувајќи и оние набавени преку конкурентни аукции.
  • Намера и планови за постепено гаснење на сите 764 MW термоелектрани на јаглен, со цел значително намалување на емисиите.
  • Зајакнување на мрежната и складишната инфраструктура, согласно развојните планови на операторите на преносниот и дистрибутивниот систем, за поддршка на интеграцијата на обновливите извори и енергетската безбедност.
  • Поддршка за праведна транзиција во согласност со Патоказот за Праведна Транзиција, усвоен од Владата на Република Северна Македонија во јуни 2023 година, за да се обезбеди фер распределба на придобивките од зелената економија и заштита на оние чии работни места и средства за егзистенција се погодени од гаснењето на јагленот.

Рани резултати и измерлив напредок

Во таа насока, Платформата се фокусира на холистички пристап, кој ги опфаќа следниве компоненти за поддршка на зелената и праведна енергетска транзиција.

Има намера и планови да ги замени термоелектраните на јаглен до 2030 година
- 0 MW
Да се забрза развојот на капацитетите за обновлива енергија, вклучително и мобилизацијата на приватниот сектор преку аукции
+ 0 GW
Да се овозможи праведна транзиција за работниците и заедниците поврзани со синџирот на вредности на јагленот, во согласност со Патоказот за Праведна Транзиција
0 +
Милиони мобилизирани од приватни и мултилатерални развојни инвестиции, дополнети со јавни финансии за остварување на климатските цели
EUR 0
Средства од донатори и филантропски организации за поддршка на деактивирањето на термоелектраните, мерките за праведна транзиција, складирањето на енергија, зајакнувањето на мрежата и градењето капацитети
0 Милиони €
Искористени преку Платформата со отклучување на инвестициските бариери, првенствено во секторот на обновливите извори на енергија
0 Милиони +

Како работиме со вас

  • Влада и државни компании (SOEs) Политики, регулатива и национални проекти.
  • Донатори и меѓународни финансиски институции (IFIs) Поволно финансирање, грантови, техничка помош и намалување на инвестициските ризици.
  • Приватен сектор Развој на проекти, аукции и иновации.
  • Граѓанско општество и локални заедници Консултации, инклузија и социјална заштита.

Соработувајте со JETIP за унапредување на отпорен и нискојаглероден раст — преку инвестиции, политичка соработка, програми за развој на вештини и регионален развој.

Контактирајте не
Scroll to Top